We ontgrendelen onze telefoon met ons gezicht, dicteren een bericht aan een slimme speaker en krijgen een melding van ons slimme slot wanneer de bezorger aanbelt. Deze handelingen lijken alledaags, maar steunen op technologische lagen die zich snel ontwikkelen en waarvan de spelregels net zo snel veranderen. Verschillende technologische trends veranderen onze dagelijkse digitale gewoonten, met concrete gevolgen voor de veiligheid, het energieverbruik en de manier waarop bedrijven onze gegevens verwerken.
AI Act en algoritmische transparantie: wat verandert er in 2026 voor gebruikers?
Wanneer we een chatbot van de klantenservice of een tool voor het genereren van afbeeldingen gebruiken, hebben we contact met kunstmatige intelligentie zonder dat we dat altijd weten. De AI Act, de Europese AI-verordening, begint daar verandering in te brengen. Sinds februari 2025 zijn bepaalde praktijken verboden (sociale scoring, subliminale manipulatie) en is de verplichting om AI-geletterdheid te bevorderen van kracht.
De planning wordt steeds duidelijker: vanaf 2 augustus 2026 moeten AI-systemen duidelijk aangeven dat je met een machine communiceert. Voor synthetische content, waaronder deepfakes, gaan meldingsregels gelden. De verplichtingen voor AI-modellen voor algemene doeleinden gelden sinds augustus 2025.
We volgen het nieuws over deze regelgeving steeds vaker via de techrubriek van Ei Mag, omdat het verschil tussen wat de wet voorschrijft en wat platforms daadwerkelijk toepassen maand na maand aandacht blijft vragen.
Voor bedrijven die AI in hun diensten integreren (productaanbevelingen, cv-selectie, klantenscores) brengt de classificatie als ‘hoog risico’ zware documentatieverplichtingen met zich mee. De planning voor toepassingen met een hoog risico is onlangs overigens uitgesteld. Daardoor bevinden technische teams die verantwoordelijk zijn voor naleving zich in een periode van regelgevende onzekerheid.
De CO₂-voetafdruk van digitaal gebruik: apparaten wegen zwaarder dan de cloud
We denken vaak dat digitale vervuiling afkomstig is van datacenters of videostreaming. De actualisering van het onderzoek van ADEME, gepubliceerd in januari 2025, verschuift de aandacht: apparaten vormen de grootste bron van de CO₂-voetafdruk van digitaal gebruik in Frankrijk, voornamelijk door de productie ervan. Smartphones, laptops, tablets en slimme apparaten: de winning van grondstoffen en de assemblage veroorzaken de grootste impact, nog voordat de apparaten worden gebruikt.
Ook datacenters zijn verantwoordelijk voor een aanzienlijk deel van deze voetafdruk. De groei van AI-diensten, die veel rekenkracht vereisen, zet deze infrastructuur extra onder druk.
De impact op je eigen niveau verkleinen
Een apparaat langer gebruiken blijft de meest directe manier om de impact te verkleinen. Een smartphone een jaar langer houden, vermindert de voetafdruk meer dan kiezen voor een ‘groen’ abonnement of deze compenseren met CO₂-credits.
- Kies voor refurbished werkstations en smartphones en controleer de garantie en batterijcapaciteit.
- Vervang slimme apparaten (horloges, speakers, camera’s) alleen wanneer ze geen beveiligingsupdates meer ontvangen.
- Bundel clouddiensten in plaats van meerdere abonnementen te nemen op platforms die dezelfde gegevens opslaan.
Cyberveiligheid in het dagelijks leven: de aanvallen richten zich nu op andere doelen
Cyberbeveiligingstechnologieën ontwikkelen zich, maar de aanvallen ook. We zien een verschuiving: phishingcampagnes richten zich niet langer alleen op zakelijke e-mail. Ze treffen particulieren via sms-berichten die bezorgdiensten, bankmeldingen of officiële oproepen nabootsen. De persoonlijke smartphone is de zwakste schakel in de digitale beveiliging geworden.
Het internet der dingen maakt de situatie nog ingewikkelder. Een verkeerd geconfigureerde beveiligingscamera of een thermostaat waarvan de firmware nooit wordt bijgewerkt: elk apparaat dat aan het thuisnetwerk wordt toegevoegd, vormt een mogelijk toegangspunt.
Concrete maatregelen om je digitale gebruik te beveiligen
- Schakel tweestapsverificatie in voor alle accounts die dit ondersteunen en gebruik bij voorkeur een authenticatie-app in plaats van een code per sms.
- Controleer welke machtigingen je aan apps hebt verleend: een slimme lamp hoeft geen toegang tot de microfoon te hebben.
- Segmenteer het wifi-netwerk thuis door een apart netwerk voor slimme apparaten aan te maken, gescheiden van het netwerk dat je gebruikt voor werk of bankzaken.
AI op het apparaat: wanneer gegevens lokaal worden verwerkt
AI werkt niet alleen op externe servers. Steeds vaker worden bewerkingen rechtstreeks op het apparaat uitgevoerd. Dit wordt edge-AI of ingebouwde AI genoemd. Gezichtsherkenning op een telefoon, offline spraaktranscriptie en valdetectie op een smartwatch: deze functies werken lokaal, zonder gegevens naar een server te sturen.
Deze aanpak vermindert de vertraging en de hoeveelheid overgedragen gegevens en beperkt tot op zekere hoogte de risico’s voor de privacy. Gevoelige gegevens (biometrische gegevens, gesprekken) blijven op het apparaat in plaats van via een datacenter te worden verstuurd.
Voor bedrijven verandert ingebouwde AI de manier waarop producten worden ontworpen. Een industriële sensor die trillingen in realtime kan analyseren, detecteert een afwijking zonder op een reactie van een externe server te hoeven wachten. Lokale verwerking versnelt de besluitvorming en vermindert de afhankelijkheid van het netwerk.
De beperkingen hangen af van de complexiteit van het model en de rekenkracht van de ingebouwde processor: eenvoudige taken (beeldclassificatie, eenvoudige spraakbediening) werken goed lokaal, terwijl zware generatieve modellen nog steeds servercapaciteit nodig hebben.
De huidige technologische trends draaien niet alleen om spectaculaire aankondigingen. Ze zijn zichtbaar in regelgeving zoals de AI Act, de milieu-impact van onze apparaten, de beveiligingslekken in onze slimme apparaten en de verschuiving van rekenkracht naar onze eigen apparaten. Wie deze ontwikkelingen volgt, begrijpt wat er werkelijk verandert in ons dagelijkse digitale gebruik.
